6 Şubat 2023 yılında vuku bulan büyük deprem Kahramanmaraş ve Hatay başta olmak üzere birçok ilde büyük can kayıplarına ve maddi hasarlara neden oldu. Esnafının, çiftçisinin, memurunun, işçisinin kısacası tüm insanların hayat şartlarına menfi yönde tesir etti.
Devletimiz elindeki imkanları kullanarak depremzedelere, her konu da yardımcı olmaya çalıştı. Barınma, sağlık, ekonomik… En büyük sorunların başında gelen barınma konusunda evi ağır ve orta hasarlı olanlara barınma imkanı vermek için Konteyner Kentler oluşturdu. Afşin ilçesinde de bu hizmeti sundu ve burasının depremzede sakinlerinin günlük ihtiyaçlarını rahatlıkla karşılamaları için hem Adliye’nin altına hem de pazar yerinin kuzey tarafına Konteyner Çarşılar kurdu. Mezkur çarşılardaki konteyner dükkanlar, esnaflara tahsis edilirken depremde ağır ve orta hasar alan dükkanlardaki esnaflara öncelik verildi. Çok azı dışında esnafların hemen hemen hepsi dükkanlarını açtı ve hem Konteyner Kent sakinlerine hizmet sundu hem de evine ekmek götürdü.
Toki inşaatları bitip daireler hak sahiplerine teslim edilince, insanlar haliyle evlerine taşındı. Konteyner Kentler boşaldı ve bunun üzerine her iki çarşı da takriben bir yıldır atıl duruma düşerek, işlevsiz bir hale dönüştü. Zaten Konteyner Çarşılar kurulurken haklı ve mantıklı olarak Konteyner Kentlere göre konumlandırılmıştı.
Şu anda pazar yerinin altındaki Konteyner Çarşıdaki dükkanların çok büyük bir kısmı aktif olarak çalışmıyor, çünkü satış yapabilecekleri müşteri yok, dolayısıyla dükkanları açmaları bir anlam ifade etmiyor. Adliye altındaki Konteyner Çarşıda da işler pek iç açıcı değil. Her iki çarşıda da iş yapan esnaf sayısı oldukça az. Esnafların çoğu siftahsız dükkan kapatıyor. Konteyner çarşı esnafı ekonomik olarak köşeye sıkışmış ve bir çıkış yolu bulamamaktadır. Afşin çarşısının durumu da ortadadır. Depremden mütevellit dükkan sayısı çok az olduğundan dükkan sahipleri ederinin dört beş katı kira talep etmektedirler. Dolayısıyla kısa zamanda konteynerde faaliyet gösteren esnafların başka yerden dükkan kiralayıp ticari faaliyetine devam etmesi pek olası görünmüyor. Bu gerçeği görmezden gelmek, ötelemek sorunlara çözüm üretmeyeceği gibi bilakis esnafın sorunlarını daha da derinleştirecek, kronikleştirecektir.
Azımsanmayacak bir nüfus Tokide yaşamaktadır. Artık Toki tabiri caizse başlı başına bir şehir olmuştur. Buranın sakinlerinin ekmek alacağı bir bakkal bile bulunmamaktadır. Konteyner Çarşıda özellikle bakkallık, manavlık gibi iş kolunda faaliyet gösteren esnaflardan isteyenler Tokiye taşınmalıdır. Çünkü Konteyner Kentlerin kalkması en fazla, -insan dolaşımına yahut yerleşik müşteriye ihtiyaç duyan- bakkal ve manavları vurmuştur. Eğer istekli olanlar buraya taşınırsa hem Toki’deki vatandaşlarımızın hayatı kolaylaşır hem de esnaflar iş yapabilir. Yine insanlar toplu alışverişlerini Tarım Kredi Marketten yapar, ara ihtiyaçlarını da bakkallardan, manavlardan karşılar. Konteyner Çarşıda faaliyet gösteren farklı iş kollarından olan esnafların da istekli olanları buraya taşınabilir.
Kaymakamlık, Belediye ve Esnaf ve Sanatkarlar Odası bir araya gelmeli, iyi bir fizibilite çalışması yaptıktan sonra, istekli olan bakkalları, manavları etap etap, eşit bir şekilde Toki yerleşkesine konumlandırmalıdır.
*
MUSTAFA KALENDER
Yazar/Konteyner Çarşı Sakini
