Günümüzde biz Müslümanlar;
En fazla O’nun ahlâkına muhtacız,
O’nun ahlâkına en fazla muhtacız…
Hz. Peygamber (s.a.v.); Mekke’deki sosyal ve iktisâdî hayatı iyileştirmeye yönelik bâzı organizasyonlara gençlik yıllarından îtibâren iştirâk etmiştir. Meselâ, Mekke’de zulme ve haksızlığa uğramış olanların yanında yer almak, zâlimlere karşı mazlûmlarla birlikte hareket etmek, dışardan ticâret yapmak için Mekke’ye gelen yabancı tâcirleri tâciz edenlere mânî olmak için ahidleşen “Hılful-fudûl” (Fazîletliler Topluluğu) direniş komitesinin en genç üyesi Efendimiz Aleyhisselâtü Vesselâm olmuştu.[1] Sevgili Peygamberimiz’in (s.a.v.); gençlik yıllarında da fazîlet sâhibi ve mükemmel bir insan olduğuna, her türlü iyi hasletin, doğruluk ve dürüstlüğün şahsında tebellür ettiğine câhiliyye toplumundaki bütün insanlar şâhitti:
Fahr-i Kâinât Efendimiz’in bir sadâkat âbidesi olduğunu, verdiği sözden aslâ geri dönmediğini, her hâlükârda ahid ve vâdine sâdık kaldığını, başkasından da aynı tavrı beklediğini Abdullah b. Ebî’l-Hamsâ’dan (r.a.) dinleyelim: “Peygamberliğinden önce Hz. Muhammed’le birlikte tüccarlık yapmıştık. Bâzı ticârî hesaplarımızı konuşmak için, belli bir yerde buluşmaya birlikte söz vermiştik. Fakat ben verdiğim bu sözü iki gün unuttum. Üçüncü gün hatırlayıp, anlaştığımız yere gittiğim zaman, Resûlullah(s.a.v.)’ı beni bekler halde buldum. Allah Resûlü (s.a.v.); ‘Ey genç! Bana meşakkat verdin, üç gündür seni burada bekliyorum.’ demekle yetindi. Ne kızdı ne darıldı ne yüzünü ekşitti ve hiçbir kötü söz de söylemedi.”[2]
Hz. Muhammed (s.a.v.), gençlik yıllarında amcası Ebû Tâlib’in yanında tüccarlığa başlamıştı. Daha o yıllarda alışverişteki doğruluğu, adâleti ve hakkâniyetiyle temâyüz etmişti. Efendimiz, Hz. Hatîce’nin (r.anha) hesâbına ticârete başlamadan önce Sâib b. Ebî Sâib’le ticâret ortaklığı yapmıştı. Sâib b. Ebî Sâib, Peygamber Efendimiz (s.a.v.) hakkında “O, benim Câhiliyye Devri’nde ortağımdı. O, ne hayırlı ortaktı. O, ne güzel arkadaştı. Ne fitne ve fesat yollarına sapar, ne de boş yere çekişme yapardı.”[3] diyerek, O’nun en güzel ahlâkî meziyetlere sâhip olduğunu ifâde etmişti.
Hz. Muhammed (s.a.v.) risâletten önce de Mekke toplumu içinde “en güvenilir kimse” olarak bilinir, herkes tarafından îtimât edilir ve “El-Emîn” sıfatıyla tanınırdı. Bundan dolayı da Kâbe’nin tâmiri sırasında Hacer-i Esved’i yerine kimin koyacağı husûsundaki kabîleler arasında çıkan büyük ihtilâfta, O’nun hakemliği herkes tarafından îtirazsız kabûl görmüştü. Zâten Efendimiz’e Mekkeliler, vahiy gelmeden önce de yalın ismiyle değil, “Emîn” sıfatını kullanarak hitâp ederler ve “Muhammedü’l-Emîn”[4] derlerdi. Çünkü O’nun yalan söylediğini hiç kimse duymamış ve verdiği sözde durmadığı hiç görülmemişti… Hayatı boyunca hep dosdoğru olmuş, dosdoğru yaşamış, doğru olmayı tavsiye etmiş ve “sırât-ı müstakim”den hiç ayrılmamıştı… Kur’ân-ı Kerîm, Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) bu özelliğini; “..O, kendisine uyulan emîn bir elçidir..”[5] diye tescîl ve tebşîr etmişti…
Allah Resûlü (s.a.v.) öyle doğru bir insandı ki, Ebû Süfyan -henüz îman ile şereflenmediği dönemde- amansız bir Peygamber düşmanı olmasına rağmen, Efendimiz Aleyhisselâm hakkında Bizans İmparatoru Heraklius’un “Hiç sözünde durmadığı oldu mu?” suâline “Hayır! O verdiği her sözü tutar. Hiç yalan söylediği duyulmamıştır.” cevâbını vermek mecbûriyetinde kalmıştı. Bunun üzerine Heraklius da “Bir kimsenin bunca zaman, insanlara yalan söylemekten kaçınıp da Allah(c.c.)’a karşı yalan söylemesi düşünülemez.” demiştir.[6]
Gerçekten de O, doğruluk ve dürüstlük âbidesiydi. Efendimiz’i tanıyan herkes O’nun sadâkatini tartışmasız tasdik ediyordu. Allah Resûlü’nün (s.a.v.) hayatında bir kere olsun yalan söylemediğine; O’nun peygamberliğine ve tebliğ ettiği Son İlâhî Dîn’e inanmayanlar bile şâhitlik etmekteydi. İşte delîli:
Fahri Kâinât Efendimiz’e “..Şimdi Sen, emrolunduğunu açıkça tebliğ et. Müşriklerden yüz çevir..”[7] İlâhî fermânı gelmiş, Allah Resûlü (s.a.v.); peygamberliğini alenen îlan ve İslâm Dîni’ni açıktan tebliğ etmekle vazifelendirilmişti. Efendimiz; bu görevi îfâ edip, Mekkelileri İslâm’a dâvet için Safâ Tepesi’ndeki yüksekçe bir taşın üzerine çıkmış ve “Yâ Sabahâh!” diye yüksek sesle nidâ ederek insanları çevresine toplamıştı. Bilâhare; “Ey Kureyş topluluğu! Size şu dağın arkasında ya da şu vâdîde düşman atlıları olduğunu ve az sonra üzerinize hücum edeceklerini söyleyecek olsam, bana inanır mısınız?”[8] diye toplanan kalabalığa sormuştu. O âna kadar “Muhammedü’l-Emîn” diye vasıflandırdıkları ve hakîkatin dışında bir şey işitmedikleri Resûlü Ekrem’e (s.a.v.) hep bir ağızdan “Evet inanırız, Çünkü Sen yalan söylemezsin. Şimdiye kadar Senin, doğruluktan başka bir davranışına rastlamadık.”[9] demişlerdi. Bunu söyleyenler arasında Ebû Leheb ve Ebû Cehil gibi en azılı İslâm düşmanları da vardı. Yâni bütün müşrikler O’nun doğruluğunu tasdik ve güvenilirliğini tescîl etmişlerdi. Fazîlet odur ki, düşmanlar tarafından da tasdik edilsin. Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) doğruluğu ve dürüstlüğü dost-düşman herkes tarafından tescîl edilmişti.
Gerçekten de Sevgili Peygamberimiz(s.a.v.)’in doğruluğu ve güvenilir bir insan olduğu husûsunda herkes mutâbıktı ve O’nun îtimâda şâyan bir kişi olduğundan Mekkeli müşriklerin de hiç kuşkusu yoktu. Nitekim Efendimiz’in peygamberliğini kabûl etmeyen Mekkeli müşrikler, O’nu öldürmek için tuzaklar hazırlayıp, plânlar kurarken bile, içlerinden bâzıları en kıymetli mallarını Allah Resûlü’ne (s.a.v.) emânet etmekte hiç beis görmüyorlardı. Şanlı Peygamberimiz’in (s.a.v.) nübüvvetini inkâr edenler; O’nun “hasta olduğu, aklî melekelerini yitirdiği ya da sihir yaptığı” yönünde tenkitte bulunma cür’etini göstermelerine rağmen, Hz. Muhammed’e (s.a.v.) ahlâkî açıdan en küçük bir eleştiri dahi getirmemişlerdi / getirememişlerdi… Çünkü O’nda; yalan, hîle, inkâr, aldatma vs. gibi çirkin huyların zerresinin bile bulunmadığını Mekke ahâlisi de çok iyi biliyordu. Resûl-i Ekrem Aleyhisselâtü Vesselâm da Mekke’den hicret edeceği gece, bu emânetleri Hz. Ali’ye (k.v.) bırakıyor ve sabahleyin sâhiplerine teslim etmesini özellikle tembihliyordu. Çünkü O; dost-düşman herkesin îtimât ettiği Muhammedü’l-Emîn’di. Câhiliyye Dönemi’nde bile O’nun yüzü-suyu hürmetine Allah’tan (c.c.) yağmur istenirdi.[10]
Aradan ondört asır geçtikten sonra; “Lâle”ye sevdâlı, “Gül”e gönülden bağlı bir erbâb-ı kalem; “Vâredenin adıyla insanlığa inen Nûr” aşkıyla yüreklerimize bir “Yağmur” yağdırıyor, O’nun doğruluğa getirdiği kıstasları ve O’na duyulan ihtiyâcı:
“Nefesinle yeniden çizilecek desenler,
Çehreler yepyeni bir değişim geçirecek…
Aydınlığa nûrunla kavuşacak mahzenler
Yağmur, Seninle biter susuzluğu evrenin
Sana mü’mindir semâ; sana muhtaçtır zemin…”[11]
dizeleriyle ifâde ediyordu…
Biz de şâirin diliyle:
“Yağmur, bir gün kurtulup çağın kundaklarından,
Alsam, ölümsüzlüğü billur dudaklarından…”
Diyoruz…
Ali Ulvi Kurucu da O’nun Habîbullah olmasını, “Alemlere rahmet olarak gönderilmesini”[12], “Ve inneke le-alâ hulukin azîm”[13]* olan ahlâkının şu mısrâlarla târif etmişti:
“Ecrâm ü felek, Levh u kalem, mest-i nigâhın,
Dîdârına âşık Ulu Yezdan’dır Efendim.
Mahşerde nebîler bile Senden meded ister,
Rahmet, diyen âlemlere, Rahman’dır Efendim.
Tâ Arşa çıkar her gice âşıkların âhı
Medheyleyen ahlâkını Yüce Kur’ân’dır Efendim.”[14]
Günümüzde biz Müslümanlar olarak, en fazla Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) ahlâkıyla ahlâklanmaya muhtacız… Peygamber ahlâkını yaşamaya ve yaşatmaya bugün her şeyden ve herkesten fazla muhtacız…
Yâ Rabbe’l-Âlemîn; Habîb-i Edîbin Hz. Muhammed Mustafa Aleyhisselâtü Vesselâmın işâret buyurduğu yolu tâkip etmek, O’nun ahlâkını yaşamak ve yaşatmak için bizlere hidâyet ve nusret eyle…Âmîn, Âmîn ve Hüve rabbü’l-Arşı’l-azîm…
Ve “Gül”e, yeryüzüne düşen yağmur damlaları adedince salât; O’nun Âline, Ashâbına, Etbâına da dünyada açılan gül yaprakları sayısınca selâm ediyoruz…
Dr. Mehmet GÜNEŞ
[1] M. Asım Köksal, İslâm Tarihi Mekke Devri,.II, 135
[2] Mehmet Paksu, Peygamberimiz’in Örnek Ahlâkı, 19; Ebû Dâvûd, Sünen, IV, 299
[3] Hanbel, Müsned, III, 425
[4] M. Asım Köksal, a.g.e., II, 190
[5] Tekvîr, 81/21
[6] Buhârî, el-Câmiʿu’s-Sahîh, “Bedʾü’l-Vahy”, 6, Hadis no. 7
[7] Hicr, 15/94
[8] Sâlih Suruç, Kâinâtın Efendisi Peygamberimizin Hayatı, I, 187
[9] Mustafa Necâti Bursalı, Âlemlere Rahmet Hz. Muhammed Aleyhisselâm, 202
[10] M. Âsım Köksal, İslam Tarihi Mekke Devri, II, 85
[11] Nurullah Genç, Yağmur, Yağmur, 106-118
[12] Enbiya, 21/107
[13] Kalem, 68/4; * “Şüphesiz sen (ey Muhammed), pek büyük bir ahlâk üzeresin.”
