İnsan dünyaya biriktirmek için mi gelir, yoksa geride güzel izler bırakmak için mi?
Sabahın erken saatleri… Bir otobüs durağında, metro merdivenlerinde, kalabalık caddelerin telaşında aynı manzara. Bir yerlere yetişmeye çalışan insanlar, birbirini görmeden yanından geçip giden yüzler, ellerinden düşürmedikleri telefonlar…
Herkesin bir hesabı, bir telaşı, bir beklentisi var. Kimi daha çok kazanmanın, kimi daha yüksek bir makama ulaşmanın, kimi de sahip olduklarına yenilerini eklemenin peşinde. Sanki hayatın bütün anlamı, biraz daha fazlasına sahip olmakmış gibi.
Modern dünyanın insanın zihnine yerleştirdiği tek bir soru var artık: “Bundan benim çıkarım ne?”
Öyle yerleşti ki bu soru hayatımıza, dostluğa bile menfaat penceresinden bakar olduk. Birinin kapısını çalarken, bir iyilik yaparken, bir sofraya otururken bile hesap yapıyoruz içimizden. Karşılığında ne alacağımızı düşünüyoruz. Oysa insanı insan yapan, aldığı değil; karşılık beklemeden verebildiğidir.
Merhameti ve insanlığı anlatan bir hikâyeyi bile okumaya tahammülümüz yok. Bir çocuğun sevincini, yaşlı bir insanın yalnızlığını, komşunun kapısına bırakılan bir tas çorbanın anlamını anlatan satırları kolayca geçiyoruz.
“Bunlar eskide kaldı.” diyoruz.
Peki, ne kaldı geriye? Daha çok para, daha büyük evler, daha pahalı arabalar… Bir de giderek küçülen gönüllerimiz!
Bir düşünün… Önümüze kocaman bir sofra kurulmuş. Üzerinde para, mülk, makam, servet ve türlü imkânlar var. Üstelik herkese yetecek kadar da nimet bulunuyor. Fakat o sofraya uzanan ellerin kaçı yanındakini düşünüyor? Kaçı kendi payından vazgeçip bir başkasına yer açıyor?
Herkesin gözü kendi tabağında. Hatta bazılarının gözü, başkasının lokmasında!
Doymakla yetinmiyor insan. Daha fazlasını istiyor. Sahip oldukları yetmiyor, başkasının sahip olduklarına da göz dikiyor. Biriktirdikçe büyüdüğünü, kazandıkça güçlendiğini sanıyor. Oysa bazen insanın serveti büyürken vicdanı küçülüyor.
İşte asıl kayıp da burada başlıyor.
Çünkü insanın en büyük yanılgısı, dünyada biriktirdiklerinin kendisiyle birlikte yaşayacağını sanmasıdır. Tapular, banka hesapları, unvanlar, gösterişli sofralar… Hepsi bir gün geride kalacak. Ne kadar yüksek duvarlar örersek örelim, ölümün önünde hiçbirinin hükmü olmayacak.
Bir gün gelecek, musalla taşına uzanacağız. Ardımızdan söylenen birkaç dua, omuzlara alınan bir tabut ve toprağa bırakılan bir beden…
O son yolculukta ne banka hesabımız sorulacak ne de kaç katlı evde oturduğumuz. Giydiğimiz elbisenin markası, kullandığımız arabanın modeli de kimsenin aklına gelmeyecek.
Çünkü toprağın cebi yoktur!
Ne servetini koyabileceğin bir cebi vardır toprağın ne de dünyada biriktirdiklerini saklayabileceğin bir kasası. Her şeyi geride bırakarak gireceğiz o son kapıdan.
Peki, geriye ne kalacak?
Belki bir yetimin başını okşadığımız an, belki bir garibin sofrasına bıraktığımız ekmek, belki de kimsenin görmediği bir iyilik… Bir insanın hayatına dokunabilmişsek, bir gönülde güzel bir hatıra bırakabilmişsek, işte asıl zenginlik odur.
Bir başkasının hakkını eksilterek büyüttüğümüz servet, soframıza ekmek olarak gelebilir. Fakat vicdanımıza yüklediği ağırlığı hiçbir servet hafifletemez. Haksız kazancın lokması boğazdan geçer belki ama insanın içindeki huzuru alıp götürür. Ve gözbebeği çocuklarını haramla büyütür.
Oysa kazanmakla insan kalmak birbirine zıt şeyler değil. Çalışalım, üretelim, kazanalım, başarılı olalım. Ama kimsenin hakkına girmeden, kimseyi ezmeden, bir başkasının ekmeğini küçültmeden…
Paylaşmak, insanın elindekini kaybetmesi değildir. Gönlündeki bencilliği azaltmasıdır biraz da.
Bir çocuğun elindeki simidi ikiye bölerek arkadaşına uzatmasındaki sevinci düşünün. Bir yaşlı kadının kendisine verilen yardım kolisindeki bir paketi komşusuna göndermesini… Bir babanın sofradaki son lokmayı çocuğunun tabağına bırakırken duyduğu mutluluğu…
İşte hayatın gerçek zenginliği, tam da bu küçük ayrıntılarda saklı.
Ne büyük sözlerde ne gösterişli törenlerde ne de servet sahiplerinin övünerek anlattığı kazançlarda. Bazen bir kapı çalmak, bazen bir hatır sormak, bazen de hiçbir şey söylemeden bir insanın yanında durabilmek…
Dünyayı yaşanır kılan bunlardır.
Ne yazık ki bugün sahip olduklarımızı çoğaltırken birbirimize ayırdığımız zamanı azaltıyoruz. Evlerimiz büyüyor, sofralarımız zenginleşiyor ama gönüllerimiz daralıyor. Aynı apartmanda yıllarca yaşayıp birbirinin adını bilmeyen komşular var artık. Bir selamı, bir tebessümü bile esirgeyen insanlar arasında yaşıyoruz.
Herkesin bir telaşı var. Fakat kimsenin birbirinin derdine ayıracak birkaç dakikası yok.
Unutuyoruz; insan, yalnızca kendisi için yaşadığında değil, başkasının hayatına da güzellik kattığında anlam kazanıyor.
Günün birinde bu dünyadan ayrılırken yanımızda götüreceğimiz sevap ve günahtan başka hiçbir şey olmayacak. Ardımızda bıraktığımız evler, arabalar, paralar başkalarının olacak. Biriktirdiğimiz eşyalar el değiştirecek, makamlarımız başka isimlerle anılacak.
Ama bir yetimin duası, bir yoksulun hayır duası, bir dostun hafızasında kalan güzel bir hatıra… İşte bunlar, insanın ardından yaşamaya devam edecek.
Asıl yoksulluk, cebinde para bulunmaması değildir. Asıl yoksulluk, paylaşacak bir lokmasının, söyleyecek güzel bir sözünün, uzatacak bir elinin kalmamasıdır.
Öyleyse biraz yavaşlayalım. Birbirimizin yüzüne bakalım. Komşumuzun kapısını çalalım. İhtiyacı olanı görmezden gelmeyelim. Bir insanın gönlünü kazanmanın, dünyalık nice kazançtan daha değerli olduğunu yeniden hatırlayalım.
Çünkü hayat, yalnızca ne kadar kazandığımızla ölçülmez. Kaç insanın duasında yer bulduğumuzla, kaç gönülde güzel bir iz bıraktığımızla da ölçülür.
Ve bir gün hepimiz aynı toprağa kavuşacağız.
O gün ne servetimiz konuşacak ne de dünyada sahip olduğumuz makamlar…
Belki arkamızdan birileri, “İyi insandı, kimseyi incitmezdi. Elinden geldiğince yardım ederdi.” diyecek.
İşte bütün mesele bu!
Dünyadan ne aldığımız değil, dünyaya ne bıraktığımızdır önemli olan.
Çünkü toprağın cebi yoktur. İnsan, dünyadan malıyla değil; iyiliğiyle, merhametiyle ve bıraktığı güzel izlerle uğurlanır.
Peygamber efendimiz Hz. Muhammed’in (s.a.v.) “Dünya ahiretin tarlasıdır.” sözü, bu dünyada yapılan her iyiliğin veya kötülüğün karşılığının ahirette biçileceğini vurgular.
Ekim yapılmadan hasat beklemek mümkün değildir.
İnsan sadece dünya hayatında iyilik ve kötülük arasında seçim yapma iradesine sahiptir. Ölüm anıyla birlikte imtihan süreci sona erer ve irade beyanı hükmünü yitirir.
*
MEHMET GÖREN
