Mahzuni Şerif’in sazının tellerinde yankılanan, türkülerine konu olan Hurman Çayı… Nice hatırayı, nice yaşanmışlığı taşıyan, Afşin’in topraklarından tarihine karışan bir su.
Afşin’in doğal güzelliklerinden biri olduğu kadar, geçmişinin de sessiz tanığı. Yaklaşık 36 kilometre boyunca Afşin topraklarında akan, ardından Ceyhan Nehri’ne kavuşan Hurman Çayı. Ceyhan’ın önemli ve en büyük kollarından biri olarak, yıllardır aynı yatakta yolculuğunu sürdüren bir hayat damarı.
Yazı başka güzel, kışı başka. İlkbaharda coşan suları, yazın serinleten kıyıları, sonbaharda sarıya bürünen ağaçlarıyla her mevsim ayrı bir güzellik sunan Hurman Çayı. Şimdi de sonbaharın sarı örtüsü düşmüş üzerine. Ağaçlar sararmış, yapraklar birer birer suya karışmış. Suyun sesiyle yaprakların sessiz vedası birbirine karışmış.
Ama Hurman Çayı’nı yalnızca doğal güzelliğiyle anlatmak yetmez. Çünkü çevresindeki her taşta, her tepede, her eski yapıda saklı bir tarih var.
Bir yanı Yassı Höyük, bir yanı Marabuz Kalesi… Yakınlarında Süt Pişiren Kalesi. Tarihi İpek Yolu’nun güzergâhı… Yüksek yamaçlarında açan ters laleler, yani Ağlayan Gelinler… Hepsi de bu coğrafyanın doğal ve tarihî zenginlikleri.
Peki, bu tarihî eserler neden hep suyun çevresinde yükselmiş?
Çünkü su, geçmişte de hayatın kendisiydi. İnsanlar yerleşim yerlerini suya yakın kurmuş, kalelerini su kaynaklarını ve geçiş yollarını gözeten stratejik noktalara inşa etmişlerdi. Tarımın, hayvancılığın ve günlük yaşamın vazgeçilmeziydi Hurman Çayı. Belki de bu yüzden çevresindeki her tarihî kalıntıda, suyun insan hayatındaki izlerini görmek mümkün.
Bugün Hurman Çayı’nın kıyısında dolaşırken yalnızca akan bir suya bakmıyorsunuz. Binlerce yıllık geçmişin izlerine, medeniyetlerin bıraktığı hatıralara da bakıyorsunuz.
Bir tarafta tarihe meydan okuyan kaleler, diğer tarafta toprağın bağrından yükselen höyükler. Baharda açan ters laleler, sonbaharda sarıya boyanan ağaçlar… Ve bütün bu güzelliklerin ortasında, hiç durmadan akan Hurman Çayı.
Ünlü ozanımız Mahzuni’nin sazında dile gelen bu topraklar, bugün de doğasıyla, tarihiyle ve kültürüyle anlatılmayı bekliyor.
Ne yazık ki çoğu zaman yanı başımızdaki güzelliklerin kıymetini, uzaklara gidince anlıyoruz. Oysa Afşin’in her köşesinde ayrı bir hikâye, her vadisinde ayrı bir tarih saklı.
Şimdi sonbahar, Hurman Çayı’nın etrafını sarıya boyamış. Sular yine akıyor, ağaçlar yine yaprak döküyor. Değişen mevsimler, değişen renkler… Değişmeyen ise bu coğrafyanın güzelliği.
Hurman Çayı yalnızca Afşin’den geçen bir su değil; Afşin’in tarihinden, kültüründen ve hatıralarından akıp gelen bir ömürdür.
Ve her mevsim yeniden hatırlatıyor kendini: Afşin, keşfedilmeyi bekleyen nice güzelliğin memleketidir.
